اخیراً دوستان وبلاگ نویس لرستانی جریان اینترنتی راه انداخته اند در اعتراض به آنچه برساختن نام جعلی "قمرود" خوانده شده است. اصل منظور ایشان حرف درستی است یعنی اینکه وقتی برای تامین پروژه آب قم از بخشی از سرچشمه های آب شهرستان الیگودرز بهره می برند کمتر حق این شهرستان یا لرستان آن است که نامی هم از ایشان برده شود . این نام بردن کمترین احترام به مردمی است که سخاوتمندانه از سرچشمه های زیبای خود دیگر استان ها را در موهبت خداوندی خود سهیم می کنند . اما نکته ای که باید متذکر شوم آن است که برخلاف تصور دوستان نام" قمرود" جعلی نیست. حداقل این نام از قرن هفتم هجری وجود دارد . مستند آن را هم می توان در نزهة القلوب  یافت(ج 3 ص 220). دهخدا به نقل از همین منبع "قمرود" را چنین معرفی می کند: "آبي است که از کوه خانيسار [ خوانسار ] و لالستان به ولايت جربادقان [ گلپايگان ] برميخيزد و برجربادقان و قم ميريزد و هرزه آبش به مفازه منتهي ميشود. طولش سي فرسنگ باشد."
باید اضافه کنم رودخانه قمرود که از وسط شهر قم عبود می نماید بعنوان یکی از ارکان شکل گیری شهر قم محسوب می گردد . به همین دلیل تمایل به توسعه شهر در امتداد آن وجود داشته  است . این رودخانه با حوزه آبریز به مساحت پانزده هزار کیلومتر مربع با قرارگرفتن درحوزه آبریز مرکزی که بخش وسیعی از مناطق خشک و کویری کشور را در بر می گیرد نوعاً در ردیف  رودخانه های کم آب کشور قرار دارد .
رودخانه "قمرود" از حوزه آبگير ارتفاعات گلپايگان و الیگودرز سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی (تقريبا 250 كيلومتر تا شهرستان قم) به درياچه نمك منتهی مي شود.
بنابراین باید به دوستان متذکر شوم که جعلی در کار نبوده است اما در این که در حق شهرستان الیگودرز کم لطفی شده است با دوستان وبلاگ نویس همداستانم و حق مطلب آن بود که مسوولان امر از سخاوت مردم لرستان در شکل گیری این پروژه مهم قدردانی می کردند.

 از ويژگي­هاي جامعه سياسي ما ظهور سياست مداراني است كه هرازچندگاهي با هياهو وارد عرصه مي­شوند و در سكوت از صحنه خارج مي­شوند.
ظهور و بروز اين دسته اشخاص بيشتر در آغاز مجالس و يا آغاز دولت­ها صورت مي­گيرد. يك باره جامعه شاهد ظهور شخص يا اشخاصي مي­شود كه تا پيش از آن در عرصه سياست وجود نداشتند. اين دسته افراد دير از راه مي­رسند و چون  ورود آنها به عالم سياست كه حقيقتاً موضوع شريف و از علوم كارآمد براي اداره كشور است از غير مسير  و با بهره­گيري از شوك­هاي وارده به افكار عمومي و يا در اثر رانت های فاميلي و در ارتباطات خارج از چهارچوب به فضاي مطبوعاتي و رسانه­اي كشور شكل گرفته است پس از مدتي به دليل ندانستن قواعد بازي از صحنه و صفحه خارج مي­شوند.

و اما ده ويژگي از اين دسته راه يافتگان به عالم سياست:

1- به يكباره مي­آيند و خيلي زود هم دوره آنها به سر مي­رسند.

2- غالباً اظهار نظرهاي تند مي­كنندتا از این طریق دیر آمدن خود را جبران کنند.

3- در آغاز، حضورشان در ذائقه افكار عمومي شيرين است.

4- تحقيقاً حضورشان در افكار عمومي، در ذائقه خودشان هم شيرين است!

5- در آغاز بر قواعد سياست مي­تازند و در ادامه در تلاشند از قافله عقب نمانند.

6- خود را پيشرو مي­دانند اما چه قبل و چه بعد از ورود به سياست ميان­ باره و اغلب پس ازاتمام دوره سرخورده هستند.

7- گاف كردن ايشان چندان دور از ذهن نيست.

8- هميشه از تفاوت كار سياسي با سياسي كاري غافلند.

9- آنجا كه به آنها تعارف مي­كنند خيلي جدي مي­گيرند!

10- آخرين انتخاب ليست­هاي انتخاباتي هستند كه از قضا نامشان در ابتداي ليست­ها مي­آيد.

براي يافتن مصاديق اينگونه افراد نيازي نيست دور وپيچيده انديشيد، كافي است به ليست نمايندگان  مجالس شش، هفت وهشت وشوراهاي شهر مخصوصا تهران نگاهي بيندازيد و تعداد قابل توجهي از سياستمداران فصلي را ببينيد كه چه پر سروصدا  ظهور كرده واز صحنه خارج شده اند وآينده موجودين از اين گروه را ظرف چند سال آتي نيز نظاره گر باشيد.

اشاره به برخي مشاغل شايد راهنماي خوبي براي شناخت مصاديق سياستمداران فصلي باشد.

ورزشكاران به ويژه قهرمانان،هنرمندان سينما وتلويزيون و برخي چهره هايي كه به مدد تلويزيون خود را براي مدتي به طور هدفمند به مردم نمايانده اند، برخی اساتيد دانشگاه،معركه گردانان برخي پديده هاي زود گذر سياسي به ويژه جنبشهاي دانشجويي و... از اين دسته اند.

گفتاري  در بيان نمونه هاي  طنز در مثنوي  معنوي

قلم و گفتار طنز آنقدر رسا و گيراست كه هر كس توانسته راهي به وادي آن داشته باشد بي گمان فرصت را از دست نداده و در جهت اداي مقاصد خود از آن بهره مند شده است . خواه مقصود كلام اجتماعي و يا سياسي بوده و خواه مسائل غامض و پيچيده اي در حوزه هاي تخصصي از جمله فلسفه و كلام.

مولانا جلال الدين رومي با افكار بلند و گامهاي استوارش در مسير حكمت و فلسفه در قدم به قدم مثنوي بزرگ خود از شيوه و زبان طنز بهره جسته و هر جا  براي بيان مقاصد و معاني بلند افكار خود به طنز روي آورده حصول مقصود را در عين شيريني و ظرافت به احسن وجه آسان نموده است. نمونه هاي طنز در اشعار مولانا در مثنوي شريف از حد و اندازه يك مقاله و نوشتار خارج است و نيازمند شرح وبسط و كاري تحقيقي و تطبيقي در اندازه هاي يك پايان نامه دوره­   هاي تكميلي دانشگاهي است.

گذشته از تك بيت ها و چند بيتي هايي كه به صورت ميني مال در سراسر مثنوي به وفور مي توان از آن يافت، مولانا، گاه طنز راخمير مايه اصلي يك داستان بلند كرده و از ابتدا تا انتها، تمثيل خود را بر بالهاي پران طنز سوار و خواننده را با خود تا آسمان پرواز داده و در نتيجه ، با ابياتي با دستمايه طنز، لبخند عميق و معناداري بر لبهاي مخاطب خود نشانده است.

به اين نمونه توجه كنيد و اگر مجالي يافتيد حتماً به اصل آنها مراجعه و قدرت طنز را در بيان مقصود در كلام مولانا بيابيد:

 اين فقط نمونه­هاي برجسته­اي بود از طنزهاي دفتر اول مثنوي شريف بود. والبته  نمونه هاي طنز اين دفتر به مراتب بيش از اين مقدار است.

 در ادامه تمركز بحث را بر روي يكي از داستانهاي زيبا و نغز مثنوي در دفتر سوم  مي نهيم تا خواندن اين داستان كه هر بيت آن خنده اي مليح را بر لبان شنونده و خواننده اي مي نشاند درس آموز ما در اين مجال باشد .
در اوايل دفتر سوم مثنوي مولانا داستاني را با نام « فريفتن روستايي شهري را و به دعوت خواندن به لابه  و الحاح بسيار» آورده است، گرچه مولانا در لابلاي اين داستان به شاخ و برگهاي ديگري سرك كشيده و به دأب هميشگي داستانها و داستانكهاي فراواني را در درج آن شرح و بسط داده و از هر كدام به روش خود به هدفي و غايتي نائل گشته، اما هر بار به اصل داستان بازگشته و ماجراي شهري و روستايي را دنبال مي كند .

داستان چنين آغاز مي شود :

 تا اينجاي داستان بدين گونه سپري شد كه مرد روستايي سالها مهمان مرد شهري مي شد و هر سال با تعارف و تعريف و تمناي بسيار از دوست شهري خود  مي­خواست كه بر او منت گذارد و به ده آنها برود تا بلكه بتواند اندكي از خجالت ميزبان سال و ماه خود درآيد و شهري خوش دل و مهمان نواز نيز هر بار و هر سال به بهانه اي از پذيرش دعوت دوست روستايي سر باز مي زد و اجابت دعوت را به وقت ديگري موكول مي نمود .
تا بلاخره تملق گويي هاي مرد روستايي اثر كرد و شهري عزم رفتن ده نمود .

تعريف و تعارف هاي روستايي آنچنان روحيه اي شاد در اهل منزل شهري ايجاد نمود كه ده نرفته خود را در ميان باغ و بستانهاي آباد و در كنار نهرهاي آب روان مي ديدند و در نتيجه :

مرد شهري به همراه خانوده بعد از طي مسير طولاني و پر خطر و فراز نشيب و مدت زماني طولاني خسته و در مانده به نزديك ده رسيد سختي راه در آرزوي آنكه به زودي به خانه دوست خود در خواهند آمدتحمل كرده و رنج سفر به جان خريده بودند. آنچه پيش روي مرد بي نوا و خانواده اش بود كاملاً متفاوت از آن بود كه انتظارش را مي كشيدند. روستايي در مقابل شهري غريبه­اي ناآشنا بود كه به عمر خود چنين فردي را نمي­شناخت.  مرد شهري با اهل عيال خسته و مضطرب خود از چپ و راست مرد روستايي را مي ديد و تلاش مي كرد تا به ياد آورد دوره طولاني دوستي­اش را با وي:

شهري بي­نوا هر چه نشاني مي داد و از خود و رابطه و ديرينش با روستايي نشانه ها به ميان مي كشيد انكار مرد روستايي بيشتر مي­شد:

و بي وفايي مرد روستايي بدين منوال سپري مي شد، تا روز و شب از پنج گذشت و كارد  به استخوان رسيد بي نواي شهري از بيان گذشته خود عاجز و صرف نظر كرد و چاره در آن ديد تا بگويد هر چه بوده گذشته هر چه كرده ام بر تو حلال، امّا اينك بر من مسكين و اين خانواده ويلان و گرسنة باد و باران زده، رحمي كن و يك امشبي كه برف و بوران در راه است جايي براي در امان ماندن به ما بسپار تا بياسائيم و فردا جان برداريم و از اين ده پي ديار خود برويم .

و مرد روستايي كه كار شهري را تمام شده مي­ديد:

مرد شهري چاره اي جز پذيرش درخواست روستايي نداشت و با قول آنكه حتماً اين وظيفه را انجام خواهد داد  گوشه اي از باغ را از روستايي براي در امان ماندن از باد و باران گرفت .

از سر شب تا نيمه هاي شب  در آن جاي نمور و نمناك و تاريك با خود زمزمه مي كرد و برخود لعن و نفرين مي فرستاد كه :

 جرّ و بحث شهري و روستايي بالا گرفت تا آنكه روستايي استدلال آورد كه اين گرگ نيست بلكه كره خرمن است و دليل آن هم بادي است كه از مقعد وي جسته است، زيرا مي شناسم باد كره خر خود را كه متفاوت از باد  گرگ است ..

و شهري بيچاره باز به لابه افتاد كه:

و در اين حال بود كه شهري بي چاره بانگ و فريادش بر هوا خاست  واز جفاهاي  رفته بر خود فرياد كشيد :

 ملاحظه مي شود داستاني زيبا با بهره گيري از لحن و بيان طنز چگونه خواندني و گيراتر مي شود .

کردان استیضاح نشد شکسته شد ! دیروز روز عجیبی بود. به راستی کدام دامن پاک درس پاکدامنی داد ؟دیروز کردان قربانی شد به خطایی که البته خطا بود اما او فقط تنبیه نشد بلکه له شد. در روز شگفت سیاست ایران! در روزی که اصولگرایان و اصلاح طلبان به یکباره براو تاختند. من از کردان قبل از استیضاح دفاعی ندارم اما در مجلس استیضاح او به مسلخ رفت و ناقدان او جایی حتی برای اشک های او برای دخترانش باقی نگذاشتند. راستی چرا ما این گونه ایم؟ خدا نکند راز پنهان کسی هویدا شود تا همگان چون قدیسان خشمناک اورا نه سرزنش که به ذبح بکشیم  و بر قامت له شده او هلهله کنیم. کردان قربانی فرهنگ غلطی شد که متاسفانه هنوز وجود دارد. آیا امثال توکلی می توانند از نحوه اخذ مدرک تحصیلی شان دفاع کنند؟ آیا نوباوه که آنگونه بی رحمانه کردان را شکست واقعاً زخمدیده ای حقیقت جو است؟ پناه می برم به خدا! چه کسی دروغ می گوید و مرز صداقت کجاست؟ اصلاً داور چه کسی است؟ کردان البته خطا کرد دراین شکی نیست و برخورد مجلس به لحاظ آنکه به دفاع از یک آموزه اسلامی برخواست در نوع خودش بی سابقه و به یاد ماندنی بود . اما کردان که به بی اخلاقی متهم شد در روز استیضاح درس اخلاق داد . شاید این جمله از زبان من شگفت آمیز باشد اما بگذارید دلایلش را بگویم.

-    کردان تنها از خودش دفاع کرد نه فرافکنی کرد و نه کسی را متهم کرد. می توانست به بعضی از  استیضاح کنندگان بگوید به راستی شما مدرک دانشگاهی تان را از کجا آورده اید؟! مثل وقتی که بهزاد نبوی در استیضاحش گفت "هر کی حواله پاترول نگرفته دستش رو بلند کنه!"

-    کردان حتی وقتی خودش را در آستانه سقوط قطعی دید باز ذره ای از نظام بدگویی نکرد. به خاطر بیاورید کسانی را که خودشان زمانی همه کاره نظام بودند اما به محض آنکه از دور خارج شدند همه چیز را زیر سوال بردند و به همه فحش دادند حتی به باورهای خودشان!

-      کردان اجازه نداد کسی از او دفاع کند . از نمایندگان هوادارش خواست سکوت کنند و به تنهایی حرف هاش را زد . این شجاعت او تحسین برانگیز بود.

-    کردان نجیبانه با لاریجانی برخورد کرد. او بیش از ده سال معاون اول لاریجانی و بلکه همه کاره لاریجانی بود . می توانست او را به مدد بخواند و یا اصلاً او را متهم کند اما با تلخی سکوت کرد. افسوس که سیاست  سخت بی رحم است و رئیس کنونی حتی جمله ای در دفاع از مشاور و همراه سالیان گذشته اش نگفت ! گویی هرگز او را نمی شناسد بلکه حتی  از او برائت جست.  درست مثل کسی که به زمین خورده ای تیپا بزند.

-    کردان میتوانست پاسخ نوباوه را به گونه ای دیگر بگوید. اما مقابله به مثل نکرد و مانند او به انتقام برنخواست. تنها به ملایمت گفت او نیز جانباز شیمیایی است. خدا می بیند و می پوشد خلق نمی بیند و می خروشد!

بگذارید یک بار دیگر بگویم استیضاح و برکناری کردان حق مجلس بود حداقل به خاطر احترام به  افکار عمومی .  اما چه کسی می گوید برای دفاع از اخلاق باید بداخلاقی کرد؟!

اين حكايت مشهور است كه سر در سازمان ملل مزين به شعر شيخ اجل سعدي شيرازي است كه :

بني آدم اعضاي يك پيكرند 
كه در آفرينش زيك گوهرند

چو عضوي به درآورد روزگار 
دگر عضوها را نماند قرار

حداقل سي سال است كه اين خبر دهن به دهن، كتاب به كتاب و اخيراً وب به وب در حال تكرار وتواتر است و البته هميشه هم مايه افتخار و سربلندي ايرانيان و نشانه برتري شعر و ادبيات فارسي در ميان ملل جهان ! حتي به خاطر دارم يكي از اساتيد مسلم ادبيات در كتابي نوشته بود: «اينكه از ميان بيش از 150 كشور دنيا و اين همه فرهنگ هاي مختلف و شخصيت هاي بزرگ ادبي جهان شعري از يك شيرين زبان ايرانی را به زبان هاي مختلف (!) در سر در اصلي سازمان ملل طلاكوب(!) مي كنند نشان دهنده اهميت و برتري ادبيات ديرپاي ايران است.» در سفر اخیر به نیویورک  بسیار کنجکاو و مشتاق بودم محل نصب این شعر را بیابم. وقتی که به سازمان ملل رفتم به محض آنكه مي خواستم از زير سردرِ سازمان ملل (راستي اينجا چندين ورودي دارد سر در اصلي كدام است؟!) عبور كنم چشمان كنجكاوم را به ميله ها، ستون ها و ديوارهاي كناري دوختم شايد چند واژه دُر دري بيابم يا حداقل مفهوم شعر سعدي را به يكي از زبان هاي بين المللي، اما هرچه جستم هيچ نيافتم! براي يافتن نشاني اين شعر به سراغ یکی از مسئولان ایرانی رفتم و از محل نصب يا حكاكي اين شعر سوال كردم، تا بدانم كجاي سازمان ملل مزين به شعر سعدي است! او  كه می خواست مسئله را از سر خودش واكند، با بي ميلي و كم اعتنايي گفت: «اينجا نيست! سر در يكي از ساختمان هاي داخلي نصب شده!» همين براي من كافي بود تا چند بار محوطه سازمان ملل و اطراف آن را ديد بزنم، بعضي جاها گرفتار پليس مي شدم كه با چه والذارياتي موفق مي شدم توضيح بدهم و براي كنجكاوي ام اجازه بگيرم. ولي با اطمينان هيچ نشاني از اين شعر نيافتم، به راستي چگونه سالهاست اين سخن نادرست بدون هيچ مستندي نقل مي شود و اگر اين سخن دروغ نيست چرا تاكنون كسي تصويري از آن را به چاپ نرسانده و يا نشاني دقيق آن را قيد نكرده است؛ چنين مي انگارم كه احتمالاً در سالهاي ابتدايي افتتاح سازمان ملل در نمايشگاهي عمومي از طرف ايران لوحي با اين مضمون در آنجا نصب شده و احتمالاً در مدت كوتاهي بعد برداشته شده باشد و همين باعث شده در طول چند دهه اين اشتباه شگفت آور در دهان همه نويسندگان و سخنرانان و مردم كوچه و بازار بچرخد، جالب آنكه وقتي از بعضي از مسئولين دیگر راجع به اين موضوع سوال كردم آنها گفتند ممكن است اين شعر در ساختمان يونسكو در پاريس يا دفتر سازمان ملل در ژنو نصب شده باشد!

البته پرسشگري من بي نتيجه نبود، چرا كه به خبري دست يافتم كه هم تأييد ادعاي من است و هم راه حلي براي اين مشكل!

موضوع از اين قرار است كه بنا به گفته ظريف، نماينده وقت دائم ايران نزد سازمان ملل! در همين دهه اخير يك تابلو فرش نفيس اثر استاد محمد صيرفيان كه اين شعر در وسط آن به شكل زربافت نقش گرديده از طرف ايران به دفتر هداياي سازمان ملل تقديم شده است تا هم اين خطاي تاريخي رفع شود و هم شعر زيباي سعدي به استحضار جهانيان برسد! ظريف در همين مصاحبه به صراحت گفته اند كه «در تحقيقات به عمل آمده حداقل سه دهه گذشته ، شعر سعدي در هيچ كجاي ساختمان سازمان ملل منقوش نبوده است»

نام ظريف نماينده وقت دائم سازمان ملل باعث يادآوري يك نكته ظريف از سوي سيد فريد قاسمي، پژوهشگر نام آشنای مطبوعات، شد كه سال گذشته از زبان ايشان شنيدم.قاسمي مي گفت: «اصولاً موقعيت هاي این دنيا موقت و اعتباري است اما بعضي مواقع اين واقعيت فراموش مي شود» و بعد مثال مي آورند كه: «همه دولت ها موقت هستند اما فقط دولت بازرگان موقت ناميده مي شود، همه نمايندگان سازمان ملل هم موقتي هستند اما به آنها نماينده دائم ايران در سازمان ملل مي گويند!»