سحرگه ره روي در سر  زميني

همي گفت اين معما با قريني

كه اي صوفي شراب آنگه شود صاف

كه در كوزه بماند اربعيني

نكته اول: وا‍‍ژه اربعين است،يا همان عدد چهل،اين عدد از اعداد پر استعمال و قابل توجه در فرهنگ وآموزه هاي اسلامي به ويژه عرفان و تصوف است. به سنت اسلامي براي اموات چهلم ميگيرند،بنا بر فرمودهِ پيامبر عظيم الشان اسلام هر كس از امت آن حضرت چهل حديث را حفظ باشد خداوند در روز قيامت او را فقيه وعالم بر خواهد انگيخت. حضرت موسي (ع) آنگاه كه به قصد عبادت و به دنبال امتثال فرمان  و وعده خداوند سي شبانه روز  خود را از انبوه خلق رهانيد ،فرمان يافت تا براي تكميل عبادت خود ده شبانه روز ديگر عبادت خود را تداوم بخشد : و واعدنا موسي ثلاثين ليله و اتممناها بعشر فتم ميقات ربه اربعين ليله... و با موسي وعده و قرار نهاديم، چون پايان يافت ده شب ديگر بر آن افزوديم تا آنكه زمان وعده  به چهل شب تكميل شد(اعراف 141).رسول خدا در چهل سالگي مبعوث شدند، در زمان حضرت نوح براي عذاب كفار چهل روز باران باريد و... از اين نمونه ها بسيار ديده ميشود . كه البته در ادبيات فارسي  نيز نمود قابل ملاحظه اي يافته است.

نكته دوم: حافظ در اين دو بيت صافي شدن صوفي را به شرابي ماننده كرده است كه براي رسيدن به پختگي و تكميل بايد چهل روز در كوزه بماند تا همانند سركه ي پر جوش و خروش باد غرور از سر بدر كند و عارفي  ساخته ئ پخته گردد.

نكته سوم:  بيت دوم به گونه ديگري نيز ضبط شده است .

كه اي صوفي شراب آنگه شود صاف

كه در كوزه بماند اربعيني

نكته چهارم:  معمايي است كه حافظ به آن اشاره كرده است، همي گفت اين معما با قريني. معما رازناكي عدد چهل است كه با وجود سخن بسيار در باره ي آن هنوز هم بر سبيل معما باقي است.